Anasınıfı Alınacaklar Listesi ve İlk Hafta Hazırlığı

Anasınıfı için hazırlanan alışveriş listeleri çoğu zaman gereğinden uzun olur. Bu yaşta çantaya girecek eşya sayısı azdır; önemli olan ürünün kendisinden çok, çocuğun onu tek başına açıp kapatabilmesidir. Raising Children Network de kolay açılan bir beslenme kabı ve matara seçilmesini, bunların okul başlamadan evde denenmesini öneriyor. Listeyi üç gruba ayırmak seçimi kolaylaştırır: gerçekten gerekenler, okulun genellikle sağladıkları ve alınmasa da olanlar.

Üç sütunlu liste

Her okulun ihtiyaç listesi farklı olabilir; bu yüzden ilk adım okulun kendi listesini istemektir. Aşağıdaki tabloyu o listeyi değerlendirirken kullanabilirsiniz.

"Alınmasa da olur" sütununda ilk haftada sınıfta kullanılmayan şeyler var. Okulunuzun listesi bunlardan birini istiyorsa elbette alın.

Kap ve şişe seçimi: tek ölçüt bağımsızlık

Burada marka ya da model önermiyoruz; ölçüt, çocuğun kabı kendi açıp kapatabilmesi.

Raising Children Network'ün beslenme çantası sayfası kapların "iyi kapanan ama kolay açılabilen" cinsten olmasını öneriyor ve nedenini de söylüyor: ambalajı ya da kabı açamayan çocuk yemeğini yemeden dönebiliyor. Aynı sayfa sandviçi dörde bölmeyi ve küçük meyveleri tercih etmeyi öneriyor, çünkü beslenme zamanı kısa.

Alacağınız kabı evde çocuğunuzla deneyin. Çocuk oturduğu yerde, kucağında, tek eliyle kabı açabiliyor mu? Kapağı geri kapatabiliyor mu? Matarayı devirmeden açıp içebiliyor mu? Üçüne de "evet" diyemiyorsanız o kap bu yıl için uygun değil.

Sırt çantası için Amerikan Pediatri Akademisi geniş ve dolgulu askıları, dolgulu bir sırt bölümünü öneriyor; dolu çantanın ağırlığı çocuğun vücut ağırlığının %10-20'sini geçmemeli ve çocuk iki askıyı da kullanmalı. Anasınıfında çantaya zaten çok az şey girdiği için bu sınır kolay tutuluyor; yeter ki çanta boşken bile ağır olan cinsten olmasın.

İsim etiketleme: küçük iş, büyük fark

Çocuğun eşyalarının kolay tanınması için etiketlenmesi, Raising Children Network'ün okula başlama rehberindeki önerilerden biri.

Etiketlenecekler: dış giysi, önlük, ayakkabı, beslenme kabı, matara, çanta, yedek kıyafet torbası. Kumaşta kalıcı kalem, sert yüzeyde etiket işe yarıyor. İsmi çocuğun kendi görebileceği bir yere yazmak, kendi eşyasını tanımasını da kolaylaştırıyor; bu yaşta çoğu çocuk adının ilk harfini tanıyor.

Yedek kıyafet: bir takım, ama doğru takım

Bir takım yeterli. İçinde iç çamaşırı, çorap, alt ve üst olmalı; mevsim döndüğünde değiştirilmeli. Poşet yerine bez torba kullanmak, ıslak kıyafetin geri dönüşünü kolaylaştırıyor.

Kıyafet seçerken ölçü, çocuğun tuvalete tek başına gidebilmesi. Düğmeli ve kemerli pantolonlar, arkadan bağlamalı elbiseler bu yaşta tuvalet kazalarına sık yol açıyor. NAEYC'nin anasınıfına hazırlık yazısı çocuğun kendi giyinebilmesini, ceketini çıkarıp asabilmesini, tuvaleti yardımsız kullanabilmesini ve ayakkabısını kendi giyebilmesini sayıyor. Yani "anasınıfı kıyafet" seçimi aslında bir bağımsızlık kararı.

Ayakkabı da öyle: Raising Children Network ilk günden önce ayakkabıyı giyip bağcık ya da tokayla pratik yapmayı öneriyor. Bağcık henüz olmuyorsa cırt cırtlı model bu yıl için daha iyi bir seçim.

Beslenme çantasına ne konur?

Temel ilke, beş besin grubunu haftaya yaymak ve içecek olarak su vermek.

Raising Children Network beslenme çantasına sebze, meyve, tahıl, süt ürünü ve protein gruplarından bir şeyler koymayı öneriyor; içecek olarak "çocuğun içip yeniden doldurabileceği, musluk suyu dolu bir matara" diyor ve meyve suyu ile gazlı içeceği şeker ve diş çürüğü nedeniyle önermiyor. Amerikan Pediatri Akademisi de okula dönüş sayfasında şekerli içecek yerine suyu öneriyor.

Aynı Amerikan Pediatri Akademisi sayfası kahvaltıya da değiniyor: doyurucu bir kahvaltı yapan çocuklar okulda daha iyi sonuç alıyor, daha iyi odaklanıyor ve enerjileri daha fazla oluyor. Bu yüzden evde kahvaltıya ayrılan on dakika, beslenme çantasından önce geliyor.

Yemeğin soğuk kalmasına da dikkat edin: Raising Children Network yemeği çocuk evden çıkana kadar buzdolabında tutmayı ve çantaya donmuş su şişesi ya da soğutucu paket koymayı öneriyor; sıcak yemek için termos öneriliyor.

Aynı kaynak, çocuğun kendi beslenmesini seçme, hazırlama ve çantaya koyma sürecine katılmasının onu yeme ihtimalini artırdığını söylüyor. Akşam iki dakika ayırıp "hangisini koyalım" diye sormak, kabın dolu döndüğü günleri azaltabiliyor.

Bir veli vakası Kadıköy'den bir anne, oğlunun beslenmesini üç gün üst üste yemeden getirmesine üzülmüştü. Çantayı birlikte açtık: kilitli kapaklı, iki kademeli, sıkı kapanan bir kap. Çocuk kabı açamıyor, utandığı için de kimseden yardım istemiyordu. Kap değiştirildi ve akşamları içeriği birlikte seçilmeye başlandı. Bir hafta sonra kap boş dönüyordu. Anne, "beslenmeyi değiştirmem gerektiğini sanıyordum, oysa mesele kapaktı" dedi.

İlk hafta rutini ve veda

İlk haftayı kolaylaştıran birkaç adım var.

• Okulu önceden görün. Amerikan Pediatri Akademisi okulu ziyaret etmeyi ve bahçesinde oynamayı öneriyor; yeni sınıf ve yeni öğretmen karşısında gerginleşmek beklenen bir şey.
• Kademeli başlayın. Raising Children Network ilk günlerde kademeli bir geçiş kurmayı ve öğretmenle çocuğa özel bir plan yapmayı öneriyor.
• Vedayı sabitleyin. Aynı kaynak hep aynı yerde, hep aynı biçimde, bir kez vedalaşıp çıkmayı öneriyor. Uzayan vedalar ayrılığı hem çocuk hem veli için zorlaştırıyor.
• Ne yapacağınızı söyleyin. Çocuğa siz okuldayken ne yapacağınızı ve onu kimin alacağını söylemek, belirsizliği azaltıyor.
• Öğretmene bilgi verin. Sevdiği şarkıyı, evde konuşulan dili, o hafta yaşanan bir değişikliği bilmek öğretmenin işini kolaylaştırıyor.
• Uyku saatini erkene çekin. Amerikan Pediatri Akademisi yatma saatinin okul başlamadan bir-iki hafta önce oturtulmasını öneriyor; Raising Children Network hafta sonu dahil düzenli saatleri vurguluyor.
• Somut endişeleri konuşun. Tuvalete nasıl gideceği, yemeği nerede yiyeceği ve eşyasını nereye koyacağı, ilk hafta çocukların sık takıldığı sorular.

İlk günlerde ağlama, sabah kapıda direnme ya da akşam "yarın gitmiyorum" cümlesi çoğu ailede oluyor. Bunun ne kadar sürmesinin beklendiğini ve ne zaman farklı bir şey olduğunu okula uyum süreci yazısında; ayrılığın hangi belirtilerinin normal aralıkta kaldığını ayrılık kaygısı belirtileri yazısında ele aldık. Direnç birkaç haftayı aşarsa çocuk okula gitmek istemiyor yazısındaki basamaklara bakabilirsiniz.

Bu arada MEB, okul öncesi ve ilkokul birinci sınıfa başlayacak öğrenciler için okula uyum eğitimlerine ilişkin rehberler yayımlıyor; eylülün ilk günlerinin nasıl işleyeceğini okulunuzun idaresinden öğrenebilirsiniz.

Ne zaman öğretmene ya da hekime başvurmalı

Anasınıfı alınacaklar listesi tamamlandıktan sonra da izlenecek birkaç şey var.

Raising Children Network, okula başlarken endişe sürüyorsa öğretmene, aile hekimine ya da sağlık görevlisine danışmayı öneriyor. Aynı kuruluşun 5-6 yaş sayfası şu durumlarda destek almayı öneriyor:

• Çocuğun konuşması anlaşılmıyorsa ya da tam cümle kurmuyorsa
• Çok adımlı yönergeleri anlamıyorsa
• Çok içine kapanık, endişeli ya da mutsuz, keyifsiz görünüyorsa
• Diğer çocuklarla ve yetişkinlerle etkileşime hiç ilgi göstermiyorsa
• Gündüz altını ıslatıyor ya da kirletiyorsa
• Uykuya dalmakta veya uykuyu sürdürmekte zorlanıyorsa

Bunlar teşhis ölçütü değil, çocuk hekiminize götürülecek sorular. Okulda ise ilk adres her zaman sınıf öğretmeni.

İzci’de bu konuya nasıl yaklaşıyoruz?

Anasınıfına başlarken aklınıza takılanları öğretmenimiz ve psikoloğumuzla görüşebilirsiniz. Gözlemlerimizi paylaşır, sizin evde gördüklerinizi dinleriz. Görüşmek için bize ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Anasınıfına başlarken neler alınmalı? Zorunlu liste kısa: çocuğun kendi açabildiği bir beslenme kabı ve matara, bir takım yedek kıyafet, kendi giyip çıkarabildiği ayakkabı ve dış giysi, isim etiketi. Sınıf malzemesini okullar genellikle veriyor. İlk adım okulun kendi listesini istemek; ikinci adım aldığınız kabı evde çocuğunuzla denemek.

Beslenme çantasına ne koymalıyım? Raising Children Network sebze, meyve, tahıl, süt ürünü ve protein gruplarından bir şeyler koymayı, içecek olarak da suyla dolu bir matara vermeyi öneriyor; meyve suyu ve gazlı içecek şeker ve diş çürüğü nedeniyle önerilmiyor. Yemeği çıkışa kadar buzdolabında tutmak ve çantaya soğutucu bir paket koymak da öneriler arasında.

Anasınıfı kıyafeti nasıl seçilmeli? Tek ölçüt çocuğun tuvalete tek başına gidebilmesi. Kolay açılan bel lastikli pantolonlar, düğmesiz üstler ve cırt cırtlı ayakkabılar bu yaşta işi kolaylaştırıyor. NAEYC hazırlık listesinde çocuğun kendi giyinmesini, ceketini asmasını ve ayakkabısını kendi giymesini sayıyor.

Okul çantası ne kadar ağır olabilir? Amerikan Pediatri Akademisi dolu çantanın çocuğun vücut ağırlığının %10-20'sini geçmemesini, geniş ve dolgulu askıların seçilmesini ve iki askının da kullanılmasını öneriyor. Anasınıfında çantaya az şey girdiği için asıl dikkat edilecek şey, çantanın boşken bile ağır olmaması.

Kırtasiye ve hazırlık defteri almalı mıyım? Okulunuz istemiyorsa gerekli değil. Evde defter doldurmadan yapılabilecekleri ilkokula hazırlık: evde yapılabilecekler yazısında topladık. CDC 5 yaş için evde boya kalemi, kağıt, boya, çocuk makası ve yapıştırıcıdan oluşan bir kutu bulundurmayı öneriyor.

İlk gün çocuğumla birlikte sınıfta kalabilir miyim? Bu okulun uygulamasına bağlı. Raising Children Network kademeli bir başlangıcı ve öğretmenle birlikte çocuğa özel bir plan yapmayı öneriyor; ama veda anı geldiğinde bir kez vedalaşıp çıkmayı tavsiye ediyor. Uzayan veda, ayrılığı hem çocuk hem veli için zorlaştırıyor.

Kaynaklar

• Raising Children Network — Starting primary school: preparing children
• Raising Children Network — Starting preschool: practical tips to help
• Raising Children Network — Healthy lunch boxes for kids: nutrition essentials and practical tips
• Raising Children Network — Child development from 5-6 years
• AAP / HealthyChildren.org — Back-to-School Tips for Families
• NAEYC — Ready or Not Kindergarten, Here We Come!
• CDC Learn the Signs. Act Early. — Milestones by 5 Years
• MEB Temel Eğitim Genel Müdürlüğü — Okula Uyum Eğitimlerine İlişkin Kılavuzlar

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; çocuğunuzun sağlığıyla ilgili kararlar için hekiminize danışın.